Hỏi về tuổi khi nhà sắp có em bé: mấy câu hay gặp, đáp thẳng

Nhà sắp có em bé, hoặc bé vừa chào đời — và câu hỏi về tuổi, mệnh, tên bắt đầu tới từ nhiều phía. Dưới đây là mấy câu hay gặp nhất, đáp thẳng.

"Nên chọn năm nào, tháng nào để sinh con?"

Đây là câu nên nói rõ trước hết.

Chuyện mang thai và sinh nở là chuyện y tế, và người quyết định là hai vợ chồng cùng bác sĩ theo dõi. Sức khoẻ người mẹ, tuổi của bố mẹ, hoàn cảnh sống — đó là những thứ thật sự ảnh hưởng tới mẹ và bé.

Chọn thời điểm vì lý do lý số mà phải trì hoãn hoặc thúc đẩy trái với khuyến cáo y tế là chỗ không nên bước qua. Rủi ro là rủi ro thật, còn phần kia thì không kiểm chứng được.

Nếu hoàn cảnh cho phép và hai vợ chồng vẫn muốn cân nhắc thêm yếu tố này, thì đó là lựa chọn riêng của họ — miễn là nó không đứng trên lời khuyên của bác sĩ.

"Con sinh giờ này có hợp không?"

Câu hay được hỏi ngay trong tuần đầu.

Thực tế: giờ sinh do em bé và cuộc sinh quyết định. Việc can thiệp vào thời điểm sinh là quyết định y tế, đưa ra vì lý do y tế.

Nên nếu ai đó nói giờ sinh của bé không tốt, câu trả lời gọn là: đó là giờ bé chào đời, và không ai đổi được nữa. Một thông tin không hành động được thì không nên để nó thành nỗi lo dài hạn.

Điều đáng làm với giờ sinh là ghi lại cho chính xác — vì sau này nếu gia đình muốn tra cứu gì thì cần con số đúng, và giấy tờ bệnh viện là nguồn tin cậy nhất.

"Đặt tên con theo mệnh thì nên thế nào?"

Đây là chỗ nhiều nhà muốn tham khảo, và có thể tham khảo mà không gây hại.

Mấy tiêu chí thật sự ảnh hưởng tới cuộc sống của đứa bé, nên cân trước: tên có dễ đọc không, có bị đọc chệch thành nghĩa khác không, viết không dấu ra sao, có trùng tên người thân trong họ theo cách nhà mình kiêng không, và bé có phải đánh vần tên mình suốt đời hay không.

Còn phần theo mệnh, theo âm chữ — tham khảo được, và nhiều nhà thấy vui khi làm vậy. Chỗ nên dừng là khi nó buộc gia đình chọn một cái tên mà chính họ không thích, hoặc một cái tên khó cho đứa trẻ.

Nói gọn: tên là thứ đứa bé mang cả đời, nên tiêu chí dùng được hằng ngày nên đứng trước.

"Bố mẹ với con khắc tuổi thì có sao không?"

Câu này gây lo nhiều nhất, và cần trả lời thẳng.

Trước hết, không có cách nào chứng minh chuyện đó — và cũng không có ai có thể đổi tuổi của mình hay của con. Nên đây thuộc loại thông tin không hành động được.

Quan trọng hơn: tin điều đó có thể gây hại thật. Một đứa trẻ lớn lên trong nhà mà người lớn tin rằng nó khắc với bố hoặc mẹ sẽ nhận lấy điều đó qua từng câu nói, từng ánh mắt — và cái đó thì ảnh hưởng thật tới đứa bé, dù nguyên nhân ban đầu không có cơ sở.

Nếu trong nhà có người nói vậy, cách thường dùng được: không tranh luận đúng sai, chỉ thống nhất một điều — không nói chuyện này trước mặt cháu. Phần lớn người lớn tuổi đồng ý ngay khi được đặt vấn đề theo hướng thương đứa bé.

"Có nên mua vòng, dây, bùa cho trẻ sơ sinh không?"

Câu hỏi thực tế nhất trong danh sách, và có câu trả lời rõ ràng về phần an toàn.

Dây và vòng đeo trên người trẻ sơ sinh là rủi ro nghẹt thở và siết, nhất là khi bé ngủ. Đây không phải chuyện tin hay không tin — đây là khuyến cáo an toàn thông thường cho trẻ nhỏ.

Các món nhỏ có thể rời ra cũng nguy hiểm vì bé cho vào miệng ở giai đoạn biết cầm nắm.

Nếu gia đình muốn có một món cho bé vì ý nghĩa tinh thần, cách nhiều nhà chọn: đặt món đó trong phòng hoặc cất giữ, trao cho bé khi lớn — giữ được ý nghĩa mà không đặt rủi ro lên một đứa trẻ chưa tự gỡ được thứ quấn cổ mình.

"Người nhà mua cho bé đủ thứ, mình không thích thì nói sao?"

Đây là câu hỏi về quan hệ nhiều hơn là về vật phẩm.

Mấy cách nói thường êm: nhận món quà, cảm ơn thật lòng, rồi nói về phần an toàn chứ không nói về phần tin — "bác sĩ dặn không cho bé đeo gì khi ngủ" là câu ít gây va chạm hơn nhiều so với "con không tin mấy cái đó".

Với món để trong phòng thì thường không có gì phải bàn; nhận và bày là xong.

Còn nếu có lời dặn kèm theo mà bạn không định làm theo, không cần thông báo. Người tặng quan tâm tới đứa bé, không phải tới việc kiểm tra bạn.

"Có kiêng gì trong tháng đầu không?"

Nhiều nếp kiêng quanh sản phụ và trẻ sơ sinh, và chúng khác nhau theo vùng.

Cách phân loại dùng được: những điều thuộc chăm sóc sức khoẻ thì theo hướng dẫn y tế hiện nay — nhiều lời dặn xưa về ăn uống, tắm rửa, phòng kín nay đã được các cơ sở y tế hướng dẫn khác đi, và đây là chỗ nên hỏi bác sĩ hoặc nữ hộ sinh.

Còn những điều thuộc nếp nhà và xã giao — ai được vào thăm khi nào, thăm thì mang gì — thì tuỳ nhà, và theo cũng được, không theo cũng được.

Điều nên giữ trong mọi trường hợp: người quyết định là bố mẹ của bé, kể cả khi ông bà đang ở cùng và có kinh nghiệm hơn.

Ba điều gọn lại

Một, chuyện mang thai và sinh nở là chuyện y tế; không nên trì hoãn hay thúc đẩy trái khuyến cáo bác sĩ vì lý do lý số.

Hai, chuyện khắc tuổi giữa bố mẹ và con là thông tin không hành động được, nhưng tin nó thì gây hại thật cho đứa trẻ — nên thống nhất trong nhà là không nói trước mặt cháu.

Ba, dây và vòng đeo trên trẻ sơ sinh là rủi ro an toàn, không phải chuyện tin hay không; muốn giữ ý nghĩa thì cất đó, trao cho bé khi lớn.