Mười hai câu hỏi về kiêng kỵ, đáp thẳng — và cách phân loại trước khi lo
Kiêng kỵ là nhóm câu hỏi được gửi tới nhiều nhất, và cũng là nhóm khiến người hỏi lo lắng nhất. Phần lớn lo lắng đó đến từ chỗ không biết một điều mình nghe được là tập tục, là kinh nghiệm sống, hay là chuyện ai đó nói để bán hàng. Dưới đây là mười hai câu hay gặp, trả lời thẳng và nói rõ mỗi câu thuộc loại nào.
1. Kiêng quét nhà mấy ngày Tết có cơ sở gì không?
Đây là tập tục, phổ biến ở nhiều vùng, với cách hiểu là quét là quét đi may mắn. Không có cơ sở kiểm chứng, nhưng cũng chẳng hại gì nếu nhà bạn giữ nếp đó — mấy ngày không quét thì gom rác vào một góc rồi xử lý sau.
Điều duy nhất nên linh hoạt: nếu có đồ vỡ, dầu mỡ đổ, hoặc thứ gì gây trơn trượt thì dọn ngay. Nhà có trẻ nhỏ và người già thì an toàn đi trước tập tục.
2. Gương đối diện giường có sao không?
Đây là quan niệm phổ biến, và nó có một lõi thực tế dễ thấy: tỉnh dậy lúc nửa đêm mà thấy bóng mình chuyển động trong gương thì giật mình. Nhiều người thấy khó chịu thật, không cần viện tới lý do nào khác.
Cách xử đơn giản: xoay gương, che bằng vải khi ngủ, hoặc chuyển sang gương gắn mặt trong cánh tủ. Không cần mua gì để hoá giải.
3. Nhà vệ sinh đối diện bếp thì phải làm sao?
Đây là trường hợp quan niệm và lý do thực tế trùng nhau rõ nhất. Mùi và vấn đề vệ sinh là chuyện có thật, nhất là khi hai khu vực chung một mảng tường có đường ống.
Xử lý bằng cách đóng cửa nhà vệ sinh, lắp quạt thông gió, giữ bẫy nước không bị khô, và kê một tấm ngăn hoặc kệ nếu hai cửa nhìn thẳng nhau. Đây là những việc có hiệu quả đo được.
4. Xây nhà có nhất thiết phải xem tuổi không?
Tập tục, và mức độ theo tuỳ gia đình. Nếu người lớn trong nhà coi trọng thì đó là lý do đủ để làm.
Điều nên tách bạch: xem tuổi là một việc, còn giấy phép xây dựng, hồ sơ thiết kế, khảo sát nền móng, hợp đồng với nhà thầu là việc khác — và nhóm sau mới là nhóm sai thì mất tiền thật. Đừng để việc chọn ngày làm chậm những thứ có thời hạn pháp lý.
5. Tháng cô hồn có kiêng mua nhà, mua xe không?
Tập tục. Trên thực tế, tháng Bảy âm thường vắng khách nên đây lại là lúc dễ thương lượng giá hơn với người không kiêng. Bạn tự cân xem điều nào quan trọng hơn với mình.
Riêng những việc có rủi ro hoặc có hạn — sửa chỗ rò điện, xử lý vết nứt, việc giấy tờ sắp hết hạn — thì không nên hoãn vì lý do tháng.
6. Gặp mèo đen, vỡ gương, chim bay vào nhà là điềm gì?
Đây là nhóm điềm báo, thuần tập tục, và diễn giải khác nhau theo vùng — cùng một hiện tượng có nơi coi là lành, nơi coi là dữ.
Phần nên làm thì đơn giản: gương vỡ thì bọc mảnh kỹ trước khi bỏ vào túi rác vì người thu gom cầm túi bằng tay. Chim bay vào nhà thì mở cửa cho nó ra, đừng đuổi bắt. Còn phần điềm, nếu nó làm bạn bất an thì hãy nhớ rằng không có cách nào kiểm chứng, và lo lắng kéo dài thì có hại thật.
7. Có nên tặng dao, kéo, đồng hồ, khăn tay không?
Tập tục, và khá phổ biến ở nhiều nơi. Cách làm quen thuộc là người nhận đưa lại một khoản tiền tượng trưng để coi như mua chứ không phải nhận.
Về mặt tặng quà thực dụng: nếu bạn không chắc người nhận có kiêng hay không, chọn món khác cho lành. Lý do không phải vì sợ điềm mà vì món quà làm người nhận phải nghĩ ngợi thì đã hỏng một nửa mục đích.
8. Kiêng chụp ảnh ba người có đúng không?
Đây là một trong những kiêng kỵ ít cơ sở nhất và cũng dễ thấy nguồn gốc nhất — nó lan truyền từ thời máy ảnh còn hiếm, kèm nhiều cách giải thích khác nhau. Không có gì kiểm chứng được.
Nếu ai trong nhóm không thoải mái thì chụp thêm người nữa cho vui vẻ. Còn tự mình thì không cần bận tâm.
9. Người có tang có kiêng đi đám cưới, đi chúc Tết không?
Nhóm này thuộc về lễ nghi và tình cảm gia đình nhiều hơn là kiêng kỵ, và khác nhau rõ theo vùng và theo dòng họ. Đây đúng là chỗ nên hỏi người lớn trong nhà chứ không tra trên mạng.
Một điều nên giữ trong mọi trường hợp: đừng bán hàng cho người đang có tang bằng cách khơi vào nỗi đau của họ. Nếu bạn gặp người tư vấn làm vậy, đó là lúc nên dừng lại.
10. Số 13, số 4, tầng 13 có thật sự xấu không?
Đây là kiêng kỵ theo văn hoá, và mỗi nền văn hoá kiêng số khác nhau — điều đó tự nó nói lên rằng con số không mang thuộc tính cố hữu nào.
Nhưng có một hệ quả thực tế đáng biết khi mua bán: căn hộ hoặc biển số mang những con số bị kiêng thường rẻ hơn và cũng khó bán lại hơn. Đó là chuyện cung cầu, và bạn có thể tính nó vào quyết định tài chính của mình.
11. Không hoá giải thì có bị nặng thêm không?
Đây không phải một kiêng kỵ mà là một cách bán hàng, và nó đáng được gọi tên. Cấu trúc luôn giống nhau: nêu một vấn đề bạn không kiểm chứng được, nói rằng để lâu sẽ nặng thêm, rồi đưa ra món cần mua.
Dấu hiệu nhận ra: người tư vấn tạo ra cảm giác gấp gáp, nói rằng chỉ họ mới xử lý được, hoặc giá tăng lên theo mức độ bạn tỏ ra lo lắng. Một lời khuyên tử tế không làm bạn hoảng.
12. Kiêng kỵ nào thì thật sự nên nghe?
Câu trả lời gọn: những kiêng kỵ có lõi thực tế kiểm chứng được. Không kê giường dưới xà thấp — vì cảm giác đè nặng và vì nguy hiểm nếu có vật rơi. Không để đồ nặng trên cao — vì rơi thật. Không đặt bếp ngay cạnh chậu rửa — vì nước bắn làm tắt lửa. Không chặn lối thoát hiểm bằng đồ đạc — vì đó là đường thoát khi có cháy.
Những điều còn lại, nếu nhà bạn có nếp thì theo nếp nhà, và đừng để chúng thành gánh nặng. Một tập tục làm người ta yên tâm là tập tục tốt; một tập tục làm người ta lo lắng thường xuyên thì đã đi quá vai của nó.
Một ranh giới không thương lượng
Không kiêng kỵ nào đáng để hoãn ba việc sau: đi khám khi có dấu hiệu bệnh, xử lý sự cố an toàn trong nhà, và làm việc có thời hạn pháp lý. Bất kỳ ai khuyên bạn chờ ngày đẹp cho ba việc đó đều đang khuyên sai.
Tóm lại
Phân loại trước khi lo: điều bạn nghe là tập tục, là kinh nghiệm có lõi thực tế, hay là lời bán hàng. Nhóm hai thì làm theo vì nó có lý; nhóm một thì theo nếp nhà nếu muốn; nhóm ba thì bước ra.
Và nhớ rằng người lớn trong nhà là nguồn đáng tin hơn mọi trang mạng cho những chuyện thuộc nếp nhà.