Hỏi về người trong nhà: mấy câu hay gặp

Trong các câu hỏi gửi về, nhóm khó trả lời nhất không phải về nhà cửa hay vật phẩm — mà là về người trong nhà. Vì câu hỏi thường không thật sự về phong thuỷ, mà về một mối lo hoặc một mâu thuẫn đang có.

Bài này gom lại mấy câu hay gặp nhất và trả lời thẳng.

"Nhà em dạo này hay đau ốm, có phải do phong thuỷ không?"

Việc đầu tiên là đi khám. Không có ngoại lệ nào cho điều này, và không có bố trí nhà cửa nào thay được việc đó.

Sau đó, có mấy thứ trong nhà thật sự ảnh hưởng tới sức khoẻ và kiểm được:

Ẩm mốc. Tường ẩm, trần dột, phòng không thông gió — liên quan tới bệnh hô hấp và dị ứng. Đây là mối liên hệ có cơ sở, không phải suy đoán.

Thông gió kém. Phòng kín không có cửa đối lưu, bếp không hút mùi, nhà vệ sinh không quạt hút.

Thiếu sáng tự nhiên. Ảnh hưởng tới nhịp sinh học và tâm trạng.

Nguồn khí đốt và thiết bị đốt trong nhà — bếp gas không thông thoáng, máy phát điện, than sưởi. 🔴 Đốt than sưởi trong phòng kín gây ngộ độc khí và đã có nhiều trường hợp tử vong — đây là rủi ro nghiêm trọng và tuyệt đối không nên làm.

Nước sinh hoạt. Bể chứa lâu không vệ sinh, nước giếng khoan chưa lọc.

Nấm mốc trong máy lạnh, bụi trong chăn nệm lâu không giặt.

⇒ Nếu cả nhà cùng có triệu chứng giống nhau và đỡ hơn khi đi vắng, thì nên nghĩ tới nhóm trên — và đây là điều nói được với bác sĩ để họ có thêm dữ kiện.

"Vợ chồng em khắc tuổi, có sao không?"

Các bảng tính hợp khắc có nhiều hệ khác nhau — tam hợp tứ hành xung, so mệnh nạp âm, so cung phi — và chúng cho kết quả mâu thuẫn nhau khá thường xuyên. Cùng một cặp, hệ này nói hợp, hệ kia nói khắc. Nếu có quy luật khách quan thì các hệ phải trùng nhau.

Không có nghiên cứu nào cho thấy cặp tuổi ảnh hưởng tới việc hôn nhân bền hay không. Những yếu tố đã được nghiên cứu nhiều là cách hai người xử lý bất đồng, sự tôn trọng nhau, và hoàn cảnh kinh tế.

Cái hại thì có thật: nhiều đôi bị ngăn cản, nhiều người mang mặc cảm suốt hôn nhân vì một câu nói. Đây là chỗ một quy ước gây thiệt hại đo được cho người thật.

Nếu gia đình đang vướng, một cách nhiều nhà đã dùng: đi xem ở nơi khác — không phải để tìm câu vừa ý, mà để thấy chính các thầy cũng không thống nhất. Điều đó thường giúp người lớn tuổi nhẹ lòng hơn mọi lập luận.

"Trong nhà hay cãi nhau, có phải do bố trí không?"

Câu trả lời thành thật: bố trí nhà không gây ra mâu thuẫn, nhưng nó có thể làm mâu thuẫn dễ bùng hơn.

Mấy thứ có tác động thật:

Thiếu không gian riêng. Nhà chật, nhiều thế hệ, không ai có chỗ để một mình — đây là nguồn căng thẳng rất thực tế.

Tiếng ồn. Phòng ngủ sát đường, tường mỏng nghe rõ sang phòng bên, người đi làm ca đêm ngủ ngày.

Nóng. Người ta cáu gắt hơn khi nóng — điều này đã được ghi nhận trong nhiều nghiên cứu.

Bừa bộn. Nhà không có chỗ cất đồ thì đồ đạc tràn ra, và việc dọn dẹp thành nguồn tranh cãi hằng ngày.

Không có chỗ cả nhà ngồi cùng nhau. Cũng quan trọng ngang chỗ riêng.

Mấy điều này sửa được bằng rèm cách âm, quạt và che nắng, thêm chỗ cất đồ, hoặc chỉ là thoả thuận giờ giấc trong nhà. Rẻ hơn nhiều so với đập sửa, và tác động thấy ngay.

Còn nếu mâu thuẫn sâu hơn thế thì nó là chuyện của con người, và có những nơi chuyên giúp về chuyện đó.

"Sinh con năm nào thì tốt?"

Câu này nghe đơn giản nhưng đáng trả lời cẩn thận.

Không có bằng chứng nào cho thấy năm sinh quyết định cuộc đời một đứa trẻ. Một năm có khoảng một phần mười hai dân số thế giới sinh ra — nhóm đó đủ lớn để chứa mọi kiểu người.

Những thứ thật sự quan trọng thì thuộc về y tế và hoàn cảnh: sức khoẻ của người mẹ, khoảng cách giữa các lần sinh, điều kiện chăm sóc. Đây là chuyện hỏi bác sĩ.

Và một điều thực tế đáng biết: các năm được coi là "đẹp" thường đông trẻ sinh ra hơn hẳn — nghĩa là lứa đó đông hơn khi vào lớp một, khi thi cấp ba, khi thi đại học, khi ra thị trường lao động. Nếu tính chuyện cạnh tranh thì đây là yếu tố đo được, ngược với điều người ta kỳ vọng.

"Người nhà em mất, có phải làm gì cho đúng không?"

Đây là câu hỏi đến từ lúc người ta yếu lòng nhất, và cũng là lúc dễ bị lợi dụng nhất.

Nếp tang lễ khác nhau rất nhiều theo vùng, theo dòng họ, theo tôn giáo. Hỏi người lớn trong họ và hỏi tại cơ sở tôn giáo gia đình theo — đó là nguồn đúng nhất cho nhà bạn.

Không có "cách duy nhất đúng" mà một người ngoài có thể phán.

Cảnh giác với mọi đề nghị chi khoản lớn trong giai đoạn này — đặc biệt là những lời gắn việc chi tiền với an nguy của người đã mất hoặc của người còn sống. Đây là dạng lợi dụng tàn nhẫn nhất trong nghề, và nó có thật.

Không quyết khoản lớn trong lúc đang xúc động. Hỏi thêm một người ngoài — một người trong họ tỉnh táo, hoặc một người bạn.

Về phần giấy tờ và thủ tục sau khi có người mất thì hỏi ủy ban nhân dân phường xã — họ hướng dẫn cụ thể và miễn phí.

"Có người nói nhà em phạm, phải làm lễ mấy chục triệu"

Trả lời ngắn: dừng lại và hỏi thêm một nguồn khác.

Mấy dấu hiệu của tư vấn không đáng tin:

Người phán cũng là người bán dịch vụ hoặc bán vật phẩm.

Lời tư vấn khiến bạn thấy sợ nhiều hơn là thấy yên tâm.

Có sức ép thời gian — "phải làm trước ngày X".

Gắn với tính mạng hoặc sức khoẻ của người trong nhà.

Không cho bạn thời gian suy nghĩ hoặc hỏi ý kiến người khác.

Một người làm nghề tử tế sẽ nói rõ họ theo phái nào, nói rõ giới hạn của điều họ biết, và không ngại việc bạn đi hỏi thêm nơi khác.

"Người nhà em không tin, còn em thì tin — hoặc ngược lại"

Câu hỏi này gửi về nhiều, và nó là chuyện quan hệ chứ không phải chuyện phong thuỷ.

Mấy điều thấy hiệu quả ở các gia đình đã đi qua chuyện này:

Tách phần lo khỏi phần quy tắc. Người lớn tuổi nhắc nhở về kiêng kỵ thường là đang thể hiện sự quan tâm. Nhận phần đó trước — "con biết mẹ lo cho con" — rồi mới nói tới việc mình định làm.

Không tranh luận đúng sai. Cuộc tranh luận đó chưa từng có ai thắng.

Đưa ra lựa chọn thay vì lời phản đối. Ví dụ vẫn xem ngày nhưng trong khoảng thời gian mình cần, thay vì bỏ hẳn việc xem.

Đừng dùng phong thuỷ để đấu lại phong thuỷ. Tìm một thầy nói ngược lại để thắng thì lần sau người nhà lại tìm thầy khác — vòng đó không có điểm dừng.

Ranh giới nên giữ vững: khi niềm tin của người khác làm hoãn việc khám chữa bệnh của bạn hoặc của con bạn, hoặc dẫn tới một khoản chi lớn từ tiền chung. Hai chỗ đó thì cần nói rõ, dù khó.

"Có nên kể chuyện nhà mình cho người xem không?"

Một câu ít ai hỏi mà đáng hỏi.

Khi đi xem, người ta thường kể rất nhiều: thu nhập, mâu thuẫn trong nhà, bệnh tật, chuyện con cái. Càng kể nhiều thì lời phán càng "trúng" — không phải vì người xem tài giỏi, mà vì họ có nhiều dữ kiện để nói lại.

Đây là cơ chế đã được mô tả nhiều trong tâm lý học, và nó xảy ra kể cả khi người xem không cố ý.

Thực tế nên làm: kể vừa đủ cho câu hỏi của mình, để ý xem lời phán có dựa trên điều mình vừa kể không, và đặc biệt cẩn thận với thông tin về tiền bạc — người biết bạn có bao nhiêu thì biết nên đề nghị một khoản bao nhiêu.

Tóm lại

Phần lớn câu hỏi về người trong nhà thực ra là về một mối lo hoặc một mâu thuẫn. Nhà hay đau ốm thì việc đầu tiên là đi khám, rồi kiểm mấy thứ đo được: ẩm mốc, thông gió, thiếu sáng, thiết bị đốt trong phòng kín. Chuyện khắc tuổi thì các hệ tính mâu thuẫn nhau, không có nghiên cứu nào chứng minh, mà cái hại cho người thật thì đo được. Nhà hay cãi nhau thì bố trí không gây ra mâu thuẫn nhưng thiếu không gian riêng, tiếng ồn, nóng và bừa bộn làm nó dễ bùng hơn. Và với mọi lời phán kèm khoản chi lớn — nhất là trong lúc gia đình đang có chuyện — thì dừng lại, hỏi thêm một nguồn khác, đừng quyết khi đang xúc động.