Hỏi đáp cho người ở nhà thuê: sáu tình huống hay gặp
Người ở nhà thuê chiếm phần lớn người đọc mảng này, nhưng phần lớn lời khuyên lại viết cho người có nhà: đục tường, đổi cửa, xoay bếp. Người thuê đọc xong không dùng được gì.
Sáu tình huống dưới đây là những câu hay được hỏi nhất. Trả lời thẳng, và chỗ nào phải xin phép chủ nhà thì nói rõ.
"Hướng nhà thuê không hợp tuổi thì có nên chuyển không?"
Câu hỏi đầu tiên và cũng là câu nên trả lời gọn nhất.
Nhà thuê là chỗ ở tạm theo hợp đồng, và loạt bài đã có mục riêng nói tính tuổi mệnh với nhà thuê tới đâu.
Cân bằng chi phí thật: tiền cọc, tiền chuyển, thời gian tìm chỗ mới, quãng đường đi làm. Mấy con số ấy cụ thể; còn phần kia thì không kiểm được.
Nếu bạn vẫn thấy không yên thì làm mấy việc theo nếp cho nhẹ lòng — nhưng đừng để nó thành lý do chuyển chỗ khi chỗ hiện tại vẫn tiện.
Còn lý do đáng chuyển thì rất rõ: ẩm mốc không xử được, an toàn kém, hàng xóm gây phiền kéo dài, chủ nhà không sửa gì.
"Mình sửa được tới đâu mà không phải hỏi?"
Ranh giới thường nằm ở chỗ có để lại dấu hay không.
Không cần hỏi: kê lại đồ của mình, thay bóng đèn, treo đồ bằng móc dán, thêm rèm kẹp, thêm thảm.
Nên hỏi: khoan tường, thay vòi sen, thay khoá, dán decal lên tường hoặc lên kính.
Phải hỏi: đục, đi lại đường điện nước, đổi thiết bị gắn cố định, sơn lại.
Hỏi bằng tin nhắn và giữ lại câu trả lời. Chủ nhà đồng ý miệng rồi đổi ý là chuyện có thật, và lúc trả nhà thì bạn cần bằng chứng.
Và chụp ảnh hiện trạng ngay ngày nhận nhà — đây là việc quan trọng nhất trong cả bài, và nó bảo vệ bạn ở mọi tình huống còn lại.
"Bày biện gì được ở nhà thuê?"
Phần dễ nhất, vì gần như mọi thứ đều làm được.
Ưu tiên món mang đi được và không để lại dấu: đồ đứng, đồ để bàn, đồ treo bằng móc dán chịu lực.
Tránh món quá nặng nếu kệ và tường không phải của bạn.
Tránh món cần khoan, cần gắn cố định, hoặc cần đi dây điện riêng.
Đèn, rèm, thảm là ba thứ đổi cảm giác căn phòng nhiều nhất mà không đụng gì tới kết cấu — đây là chỗ đáng bỏ tiền nhất với người thuê.
Và giữ lại đồ cũ của chủ nhà nếu bạn tháo ra để thay tạm; lúc trả nhà thì lắp lại.
"Thắp hương, đặt khu thờ ở nhà thuê thì sao?"
Có mục riêng trong loạt bài, ở đây chỉ nhắc phần quan trọng.
Hỏi chủ nhà trước, và hỏi cả nội quy toà nhà nếu là chung cư — nhiều nơi có quy định về việc đốt trong căn hộ.
Phần an toàn thì không thương lượng: không đốt gần rèm và đồ dễ cháy, không để cháy khi không có người, và cẩn thận với đầu báo khói.
Ở ghép thì hỏi bạn cùng phòng — chuyện khói và chuyện an toàn cháy là chuyện chung.
Và chọn quy mô nhỏ, di chuyển được, vì bạn sẽ còn dọn đi.
"Đồ đạc của mình mà chủ nhà đòi bỏ thì sao?"
Ít gặp nhưng khi gặp thì lúng túng.
Tách hai chuyện: đồ để trong phần không gian bạn thuê, và đồ để ở khu vực chung như hành lang, sân, chỗ để xe.
Khu vực chung thì chủ nhà và ban quản lý có tiếng nói, và thường có quy định sẵn.
Trong phần bạn thuê thì đồ của bạn là của bạn, miễn nó không gây hư hại và không vi phạm hợp đồng.
Đọc lại hợp đồng trước khi tranh luận — nhiều hợp đồng có điều khoản về việc này mà cả hai bên đều quên.
Và giữ giọng trao đổi. Quan hệ với chủ nhà ảnh hưởng tới rất nhiều việc khác, từ chuyện sửa chữa tới chuyện gia hạn.
"Sắp trả nhà thì làm gì cho gọn?"
Bắt đầu sớm hơn bạn nghĩ.
Gỡ hết đồ của mình và trả lại nguyên trạng những gì đã thay tạm.
Trám lỗ khoan, bóc keo dán — làm sớm để còn thời gian xử vết còn sót.
Đối chiếu với ảnh chụp ngày nhận nhà. Đây là lúc bộ ảnh ấy trả công cho bạn.
Dọn sạch trước khi bàn giao, và chụp ảnh lần cuối.
Loạt bài có mục riêng về bàn giao nhà thuê — ảnh, biên bản và chuyện tiền cọc — nên phần đó không nhắc lại ở đây.
"Chủ nhà đòi vào xem phòng thì sao?"
Câu thứ bảy, hỏi nhiều mà ít khi được trả lời rõ.
Đọc hợp đồng trước. Nhiều hợp đồng có ghi điều khoản về việc chủ nhà vào kiểm tra và về việc báo trước bao lâu — đó là chỗ trả lời chính xác cho trường hợp của bạn.
Đề nghị hẹn giờ thay vì từ chối hẳn. "Anh chị báo trước một ngày giúp em" là câu hợp lý và gần như ai cũng đồng ý.
Có mặt lúc họ vào nếu bạn thấy cần, nhất là khi có người lạ đi cùng như thợ hoặc khách xem nhà.
Nếu nhà đang rao bán hay rao cho thuê tiếp thì số lượt dẫn khách có thể nhiều — thoả thuận trước một khung giờ cố định thì cả hai bên đỡ phiền.
Và giữ mọi trao đổi bằng tin nhắn. Đây là nguyên tắc chung cho mọi việc với chủ nhà, không riêng chuyện này.
Ba điều gọn lại
Một, chụp ảnh hiện trạng ngay ngày nhận nhà là việc quan trọng nhất, và nó bảo vệ bạn ở mọi tình huống còn lại.
Hai, ranh giới sửa chữa nằm ở chỗ có để lại dấu hay không — và hỏi bằng tin nhắn để giữ lại câu trả lời.
Ba, đèn, rèm, thảm đổi cảm giác căn phòng nhiều nhất mà không đụng gì tới kết cấu; đó là chỗ đáng bỏ tiền nhất với người thuê.